vrijdag 17 april 2009 20:01
VEENENDAAL – Het radioprogramma Nieuw Protestants Peil van de EO gaat komende zaterdag 18 april opnieuw over Rik Valkenburg (1923-1994). Er wordt gesproken over zijn werk als auteur, interviewer en journalist. Ook wordt aandacht besteed aan zijn persoonlijk leven. Aan het woord komen onder anderen zijn secretaresse Connie de Kleuver, neerlandicus Bert Hofman, ND-hoofdredacteur Peter Bergwerf en oud-secretaris van de Gereformeerde Bond dr.ir. Jan van der Graaf. Ook Veenendalers Mats Beek en Constant van den Heuvel zitten in de uitzending.

Nieuw Protestants Peil wordt uitgezonden op radio 5 van 13.30-14.00. Uitzending 1 is terug te horen via http://www.eo.nl/programma/nieuwprotestantspeil/page/-/home.esp

Rik Valkenburg werd in 1923 in Veenendaal geboren en werkte als kapper. Hij werd gedoopt en groeide op in de Gereformeerde Gemeente, die rond 1956 zou voortgaan als de Christelijke Gereformeerde Pniëlkerk. Zijn persoonlijk geloof in Jezus Christus als redder van verloren mensen, was de grote drijfveer van zijn werk. Daarbij was hij niet prekerig, maar zocht hij –vooral in zijn interviews– het gesprek met andersdenkenden.

Activiteiten
De ongetrouwde Valkenburg was één van de eersten, die in de jaren '50 activiteiten organiseerde voor de kerkjeugd, zoals muziek- en zelfs filmavonden. Ook organiseerde hij jeugdreizen. Bij velen was hij bekend als 'ome Rik'. Valkenburg publiceerde in 1950 zijn eerste boek. Waarschijnlijk heeft hij zo'n honderd publicaties op zijn naam staan.

Valkenburg werd plaatselijk bekend als verteller op clubs, verenigingen, scholen en zondagsschool. Hij schreef onder meer voor Dagblad de Vallei, de Rijnpost en Oud Veenendaal. Als folklorist en interviewer bracht hij veel informatie over de geschiedenis van Veenendaal en omgeving boven water, die hij weer verwerkte in boeken als 'Daar krijg je geen tabak van', 'Uit de oude doos…' en 'Wat zit er in een naam'.

Landelijk bekend werd ook zijn boek 'Wie was ds. R. Kok eigenlijk?' uit 1989. In zijn kinderboeken verwerkte hij ook de nodige Veense geschiedenis. In zijn meest succesvolle kinderboek 'Frontale botsing' gaat het over de Witte (Rode Kruis) Brigade in Veenendaal aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, terwijl 'Suzanne spoorloos verdwenen' het waargebeurde verhaal vertelt van een klein meisje dat op station Veenendaal-Centrum de trein nam naar Utrecht en pas in winkelcentrum Hoog Catharijne werd ontdekt.

Doorbraak
Zijn landelijke doorbraak vormden eind jaren '60 de theologische discussie-interviews, waarbij hij toonaangevende theologen voor de microfoon kreeg en met hen de discussie aanging. Hij sprak onder meer met de meest uiteenlopende gesprekspartners als prof. dr. H. Kuitert, prof. dr. J. Verkuyl, ds. J.J. Buskes, ds. F. Mallan en Prof. mr I.A. Diepenhorst. Verder werkte Valkenburg voor het opinieblad Koers en interviewde hij tijdens zijn verblijf in Israël onder anderen een minister en een generaal. Ook was hij een van de eerste schrijvers, die mensen aan de praat kreeg over de Watersnoodramp van 1953 en daar over schreef. Gezocht is nog steeds zijn boek 'Laat zich het orgel overal…' Dit boek en andere publicaties van Valkenburg zijn zelfs opgenomen in boekencollecties van een aantal universiteiten.

Valkenburg werkte niet alleen in zijn kantoor aan de Zandstraat 125. Zijn secretaresse Connie de Kleuver-Van Manen nam hem veel werk uit handen. Ook stimuleerde Valkenburg andere schrijvers om te gaan publiceren, zoals Sjoerd de Jong. Aan het einde van zijn leven schreef Valkenburg nog steeds over zijn woonplaats. Watersnooddeskundige Gert A. van de Beek deed Valkenburg het idee aan de hand voor wat zijn laatste boek zou worden: 'Toen de vloed over het land raasde' over de watersnood in 1855. Na zijn dood rondde zijn zuster mevr. N. Koudijs-Valkenburg een manuscript af over het Joodse onderduikstertje Mirjam de Groot. Onder de titel 'Hun ster als teken' werd het uitgegeven.

Straatnaam
Valkenburg overleed aan de gevolgen van een ernstig hartinfarct in april 1994, nadat hij in het ziekenhuis nog eenmaal van zijn geloof in Christus en zijn hoop over het leven na de dood had verteld. Hij werd na een goed bezochte afscheidsdienst, geleid door ds R. van Beek, begraven op de Munnikenhof. De gemeente Veenendaal heeft inmiddels besloten een straat naar Rik Valkenburg te noemen. Namens de straatnamencommissie zal daarom Mats Beek in de uitzending op Radio 5 verschijnen. Dat geldt ook voor Constant van den Heuvel, docent Geschiedenis op het Ichthus College, die een biografisch artikel over Valkenburg schrijft voor de bundel 'Markante Veenendalers'. Deze bundel is een initiatief van de Historische Vereniging Oud Veenendaal.